Kennisbank
Het dertiende sterrenbeeld: bestaat de Slangendrager als teken?
Elke paar jaar gaat het bericht rond dat er een dertiende sterrenbeeld is en dat jouw teken niet meer klopt. Aan de hemel is dat half waar. In de astrologie niet, en ik leg je graag uit waarom.
Het korte antwoord
Ja, de zon loopt aan de hemel door dertien sterrenbeelden, niet door twaalf. Tussen de Schorpioen en de Boogschutter ligt een groot sterrenbeeld, de Slangendrager, en daar staat de zon ongeveer van eind november tot half december.
Nee, je teken verandert daardoor niet. Astrologen werken niet met de sterrenbeelden aan de hemel, maar met twaalf even grote vakken van dertig graden die beginnen bij het lentepunt. Die vakken dragen de namen van de oude sterrenbeelden, maar ze vallen er al lang niet meer mee samen.
Waarom de hemel en de tekens uit elkaar gegroeid zijn
De aarde tolt als een draaitol die heel langzaam wiebelt. Daardoor schuift het punt waar de zon in maart de evenaar kruist, het lentepunt, stukje bij beetje langs de sterren. Die beweging heet precessie. Het gaat traag: ongeveer één graad in iets meer dan zeventig jaar, en een volle ronde duurt zo'n 26.000 jaar.
Toen de Grieken de dierenriem vastlegden, lag het lentepunt nog in het sterrenbeeld Ram. Vandaar dat het eerste teken Ram heet en dat het lentepunt nog altijd het eerste punt van Ram wordt genoemd. Inmiddels ligt dat punt al zo'n tweeduizend jaar in het sterrenbeeld Vissen. De tekens zijn met het lentepunt meegeschoven, de sterren niet.
Daar komt nog iets bij. De sterrenbeelden zijn niet even groot. De Maagd beslaat een enorm stuk van de dierenriem, de Schorpioen raakt die maar een week. De grenzen die sterrenkundigen gebruiken, zijn in de vorige eeuw afgesproken door de Internationale Astronomische Unie, en die hielden geen rekening met gelijke vakken.
| Naam | Zon in het sterrenbeeld aan de hemel | Zon in het astrologische teken |
|---|---|---|
| Ram | 19 april tot 13 mei | 21 maart tot 19 april |
| Stier | 14 mei tot 19 juni | 20 april tot 20 mei |
| Tweelingen | 20 juni tot 20 juli | 21 mei tot 20 juni |
| Kreeft | 21 juli tot 9 augustus | 21 juni tot 22 juli |
| Leeuw | 10 augustus tot 15 september | 23 juli tot 22 augustus |
| Maagd | 16 september tot 30 oktober | 23 augustus tot 22 september |
| Weegschaal | 31 oktober tot 22 november | 23 september tot 22 oktober |
| Schorpioen | 23 november tot 29 november | 23 oktober tot 21 november |
| Slangendrager | 30 november tot 17 december | geen teken |
| Boogschutter | 18 december tot 18 januari | 22 november tot 21 december |
| Steenbok | 19 januari tot 15 februari | 22 december tot 19 januari |
| Waterman | 16 februari tot 11 maart | 20 januari tot 18 februari |
| Vissen | 12 maart tot 18 april | 19 februari tot 20 maart |
De data aan de hemel zijn afgerond en schuiven een dag per jaar. Ze komen uit de grenzen van de Internationale Astronomische Unie. De data van de tekens zijn de gebruikelijke tropische data, zoals je ze ook op onze pagina welk sterrenbeeld ben ik vindt.
Wie is de Slangendrager?
Aan de hemel is de Slangendrager een grote, vrij zwakke figuur: een man die een slang vasthoudt. De slang zelf is een apart sterrenbeeld, de Slang, dat hij als het ware in twee stukken knipt. Je ziet hem op zomeravonden laag in het zuiden, boven de rode ster Antares van de Schorpioen.
In de Griekse verhalen is het meestal Asklepios, de genezer die zo goed was dat hij doden tot leven kon wekken. Zeus vond dat te ver gaan, doodde hem met een bliksemschicht en zette hem daarna uit eerbied aan de hemel. De slang om de staf van Asklepios zie je nog altijd op apotheken.
Tropisch en siderisch: twee dierenriemen
De westerse astrologie gebruikt de tropische dierenriem, vastgemaakt aan het lentepunt. De Indiase astrologie, jyotish, gebruikt de siderische dierenriem, die wel met de sterren meeschuift. In dat systeem staat je zon vaak een teken eerder dan in een westerse horoscoop. Allebei hebben ze nog steeds twaalf gelijke tekens, en geen van beide kent de Slangendrager als teken.
Het idee van dertien tekens komt uit een kleine stroming die de ongelijke grenzen van de sterrenkundigen overneemt. Dat is een geldige keuze, maar het is een ander systeem, met andere regels. Wie op een astrologische site zijn horoscoop berekent, krijgt de tropische tekens, en dat geldt ook voor de geboortehoroscoop op deze site.
Het virale bericht dat een ruimtevaartorganisatie de tekens zou hebben veranderd, klopt dus niet. Er is niets veranderd. Sterrenkundigen hebben alleen uitgelegd wat astrologen al eeuwen weten: de sterren en de tekens liggen niet meer op elkaar.