Tweelingen en Waterman: praten tot het licht wordt

Een tijd geleden kwam er een koppel bij mij dat wilde praten over emigreren. Zij was Tweelingen, hij Waterman. Na veertig minuten hadden we drie landen besproken, een idee voor een podcast, de vraag of astrologie eigenlijk wel te meten valt, en een boek dat hij me absoluut moest aanraden.

Wat we niet hadden besproken: hoe ze zich voelden bij het idee om weg te gaan. Toen ik het vroeg, keken ze elkaar aan alsof ik een vraag in een andere taal had gesteld. Hij zei: goede vraag. Zij zei: daar moeten we het eens over hebben. En toen begonnen ze weer over Portugal.

Dat is Tweelingen en Waterman in één consult. Het leukste gesprek dat je je kunt voorstellen, en een onderwerp waar ze samen omheen draaien zonder het te merken.

Twee luchttekens: dezelfde lucht, een ander weer

Tweelingen en Waterman zijn allebei lucht. Ze leven in het hoofd, in ideeën, in taal, in de vraag hoe iets werkt. Ze staan honderdtwintig graden uit elkaar, in een driehoek, en dat is de meest vloeiende hoek die er bestaat. In elk lijstje met klassieke matches staan deze twee bij elkaar, en daar ben ik het mee eens.

Het verschil zit in de kwaliteit. Tweelingen is beweeglijk: nieuwsgierig naar alles, van mening wisselend zodra er een betere mening voorbijkomt. Waterman is vast: hij heeft zijn ideeën lang overdacht, en als hij ergens van overtuigd is, verandert hij niet zomaar van koers. De Tweelingen heeft de duizend kleine ideeën, de Waterman de paar grote.

Ook de heersers verschillen. Mercurius regeert Tweelingen en gaat over denken, praten, verbinden. Uranus regeert Waterman en gaat over vernieuwing, breuk en de toekomst, met Saturnus als oude heerser op de achtergrond, die hem zijn koppigheid geeft. Mercurius vraagt hoe iets werkt. Uranus vraagt waarom het niet anders kan.

Aantrekking: eerst het gesprek, de kus komt later

Een Waterman wordt niet verliefd op iemand die hij niet eerst interessant vond. Een Tweelingen wordt verliefd op een hoofd. Dit koppel begint dus bijna altijd als vriendschap, of als iets wat erop lijkt: een gesprek op een feest dat tot sluitingstijd duurt, een discussie op het werk die in de kroeg verdergaat.

Voor de Tweelingen is de Waterman een raadsel dat ze niet oplost. Hij is warm en afstandelijk tegelijk, hij heeft meningen die ze nog nooit gehoord heeft, en hij verveelt haar nooit. Voor de Waterman is de Tweelingen de eerste persoon die zijn ideeën sneller oppikt dan hij ze kan uitleggen, en er meteen vijf nieuwe vragen bij stelt.

Geen van beiden is jaloers en geen van beiden wil de ander veranderen. Dat is zeldzaam. Het voelt voor allebei als eindelijk ademhalen.

Communicatie: de beste van de dierenriem, met één blinde vlek

Als je wilt weten hoe twee mensen praten die elkaar echt verstaan, luister dan naar een Tweelingen en een Waterman aan de keukentafel. Ze maken elkaars zinnen af, springen van onderwerp naar onderwerp, en vinden het heerlijk als de ander het oneens is. Niemand hoeft iets uit te leggen.

De blinde vlek is gevoel. De Tweelingen praat gevoelens weg of grapt ze weg. De Waterman analyseert ze tot het een interessant verschijnsel is geworden. Ze kunnen een uur praten over waarom mensen jaloers worden, en geen van beiden zegt dat hij zich vanavond buitengesloten voelde.

Zolang er niets aan de hand is, merk je dat niet. Pas wanneer er echt iets gebeurt, een verlies, een ziekte, een kind dat moeilijk doet, blijkt dat ze voor alles woorden hebben behalve voor wat het meest pijn doet.

Intimiteit: een nieuwsgierig lichaam, een verlegen hart

In bed zijn ze allebei nieuwsgierig. Niets is raar, alles mag besproken worden, en er wordt gelachen. De Tweelingen brengt het spel en de variatie, de Waterman de bereidheid om iets te proberen wat niemand anders zou voorstellen.

Wat er soms ontbreekt, is het zware, het trage, het gevoel dat je in iemand verdwijnt. Het lichaam mag bij de Waterman alles, maar het hart komt pas later, en de Tweelingen zit ook in bed nog een beetje in haar hoofd. Voor koppels die dat allebei prima vinden, is het ideaal. Voor wie ergens naar verlangt wat geen woorden heeft, blijft het een tikje koel.

De ruzie: een debat dat niemand ruzie wil noemen

Tweelingen en Waterman maken geen scènes. Ze discussiëren. Over politiek, over de opvoeding van de kinderen van hun vrienden, over de vraag of je eerlijk moet zijn tegen een schoonmoeder. Dat is hun manier van contact maken, en meestal is het leuk.

Tot het niet meer leuk is. De Tweelingen wisselt midden in de discussie van standpunt, gewoon om te kijken hoe het voelt. Voor haar is dat spel. De Waterman hoort daarin dat ze nergens voor staat, en zet zich nog vaster in zijn principe. Zij vindt hem star, hij vindt haar onbetrouwbaar. Onder het debat zit iets anders: een van de twee voelt zich niet gehoord, en dat zegt geen van beiden.

Zo eindigt het meestal: er valt een stilte, ze gaan elk naar een andere kamer, en een uur later stuurt een van de twee de ander een artikel dat erover gaat. Dat is de verzoening. Het echte punt blijft liggen.

Hier zit het gevaar. Een Waterman houdt lang vol, maar als hij klaar is, is hij klaar, zonder waarschuwing. De koppels die blijven, leren één zin: dit is geen discussie, dit doet pijn. Wie die zin uitspreekt, stopt het debat en begint het gesprek.

Vriendschap: hier begint en eindigt alles

Als vrienden zijn Tweelingen en Waterman bijna onverslaanbaar. Ze zien elkaar niet elke week, soms maandenlang niet, en pakken het gesprek dan op waar het was gebleven. Geen verwijten over hoe lang het geleden is. Geen verplichtingen.

Het is ook de reden dat dit koppel als liefdespaar zo sterk is: onder de relatie ligt een vriendschap die niet stuk gaat. Wie uit elkaar gaat na een Tweelingen-Watermanrelatie, blijft vaak bevriend. Ik ken er een paar die elkaar na hun scheiding vaker spreken dan ervoor.

Werk en geld: het lab en de megafoon

Samen bedenken ze dingen die niemand anders bedenkt. De Waterman is het lab: het concept, het systeem, het idee dat tien jaar voor zijn tijd is. De Tweelingen is de megafoon: zij legt het uit, verkoopt het, schrijft erover, en vindt de mensen die het nodig hebben.

Wat ontbreekt, is aarde. Niemand wil de offerte afmaken, de btw-aangifte doen of de derde versie van hetzelfde contract lezen. Een bedrijf van deze twee heeft een zakelijk leider of een boekhouder nodig, liefst een aardeteken, anders blijft het een fantastisch idee met een lege rekening.

Privé gaat het met geld zelden over hebzucht. Het gaat over vergeten. Abonnementen die doorlopen, een belastingbrief onder een stapel boeken. Geen van beiden maakt er ruzie over, en daarom stapelt het zich stilletjes op.

Houdbaarheid: wat dit koppel niet vanzelf doet

Het gesprek gaat vanzelf. De vrijheid gaat vanzelf. Het vertrouwen gaat bijna vanzelf. Wat niet vanzelf gaat, is het gevoel een plek geven, en dat is precies waar deze relatie op den duur op draait.

De koppels die ik zie slagen, bouwen dat in. Eén vaste vraag per dag die over gevoel gaat en niet over ideeën. De afspraak dat een Waterman die twijfelt het hardop zegt, lang voor hij een besluit neemt. En de afspraak dat een Tweelingen niet van standpunt wisselt wanneer de ander iets zegt wat pijn doet. Dat klinkt klein. Voor twee luchttekens is het een verbouwing.

Venus, Mars en de Maan: waar het echte antwoord zit

Een driehoek tussen twee zonnen is een mooi begin, maar het blijft een begin. De zon is één van de tien punten in een horoscoop, en voor liefde kijk ik eerst naar drie andere. Venus zegt hoe je liefhebt, Mars hoe je begeert en hoe je vecht, de Maan wat je nodig hebt om je geborgen te voelen.

Bij dit koppel zit het gevoel dat ze allebei missen bijna altijd ergens in die punten verstopt. Een Waterman met Venus in Vissen is veel romantischer dan hij laat zien. Een Tweelingen met de Maan in Kreeft heeft thuis veel meer geborgenheid nodig dan haar drukke agenda doet vermoeden. Zoals bij Evelien en Robin: het hele verhaal stond in haar Maan.

Wie wil weten wat er onder het gesprek ligt, legt twee horoscopen naast elkaar. Daar staat wat twee luchttekens elkaar niet hardop zeggen.

Het koppel dat wilde emigreren, woont inmiddels in Portugal. Dat weet ik omdat ze me een kaartje stuurden. Er stond één zin op, in haar handschrift: we hebben het er eindelijk over gehad. Waar hebben jullie het nog nooit over gehad?