Boogschutter en Kreeft: de reiziger en het thuisfront

Vertrekhal, zeven uur 's ochtends. Zij heeft een rugzak en een ticket naar Lima, en ze straalt. Hij is meegereden om te zwaaien, met een thermos koffie en een boterham die ze niet gevraagd had. Als ze door de poort is, blijft hij nog tien minuten staan. Zij kijkt niet om. Niet uit onverschilligheid: ze is al daar.

Dat beeld is Boogschutter en Kreeft in één scène. De ene wil weg, de andere wil dat je thuiskomt. En het opvallende is: ze houden allebei oprecht van elkaar op dat moment. Ze houden alleen op een andere manier.

Wat gebeurt er als vuur water ontmoet?

Boogschutter is het beweeglijke vuurteken, geregeerd door Jupiter. Kreeft is het hoofdteken van het water, geregeerd door de Maan. Ze staan vijf tekens uit elkaar in de dierenriem, en dat aspect heet een inconjunct: honderdvijftig graden. Het is het aspect van twee mensen die elkaars taal niet spreken, en dat pas doorhebben als het misgaat.

Vuur wil verder, water wil dieper. Jupiter vergroot, de Maan bewaart. De Boogschutter zegt "kom, we gaan", de Kreeft zegt "blijf nog even". Geen van beide zinnen is fout. Ze passen alleen niet in hetzelfde gesprek.

De kwaliteiten maken het nog scherper. Kreeft is een hoofdteken en begint dingen: een huis, een gezin, een traditie. Boogschutter is beweeglijk en past zich aan, verdeelt, trekt verder. De Kreeft bouwt het nest, de Boogschutter vliegt eruit. Wie deze twee begrijpt, snapt waarom ze elkaar zowel fascineren als uitputten.

Waarom vallen ze op elkaar?

De Kreeft valt op het licht. Een Boogschutter komt binnen en de kamer wordt groter, de zorgen kleiner, de plannen mogelijk. Voor iemand die alles onthoudt en zich veel zorgen maakt, is dat als een raam dat opengaat. De Kreeft lacht bij een Boogschutter meer dan hij in jaren gedaan heeft.

De Boogschutter valt op de warmte. Ze heeft veel mensen om zich heen, maar weinig die haar echt verzorgen. Een Kreeft doet dat zonder dat ze het vraagt: de soep staat klaar, haar moeder is gebeld, het bed is opgemaakt als ze thuiskomt. Voor een teken dat altijd onderweg is, is dat een gevoel dat ze niet kende en niet meer kwijt wil.

Zo werkt de eerste fase: hij geeft haar een thuis, zij geeft hem de wereld. Het is oprecht mooi, en dat zeg ik niet van elke combinatie.

Waar gaat het mis in de liefde?

Het misgaan begint bij de eerste reis zonder hem. Voor haar is dat gewoon: ze ging altijd al. Voor hem is het een klap. Niet omdat hij het haar niet gunt, wel omdat een Kreeft afstand leest als verlies. Hij zegt niets. Hij wordt stiller, kookt minder, en zij merkt het pas als ze terug is en de sfeer anders is.

Dan komt de tweede fout, en die is van haar. Ze vraagt wat er is, hij zegt "niets", en zij gelooft dat, want een Boogschutter zegt wat ze denkt en gaat ervan uit dat iedereen dat doet. Bij een Kreeft betekent "niets" bijna altijd "alles". Ze leest hem verkeerd, hij voelt zich niet gezien, en de kloof groeit zonder dat er één ruzie gemaakt is.

Wat ik partners in deze combinatie leer: de Boogschutter zegt voor ze vertrekt wanneer ze terugkomt, en belt onderweg zonder dat het gevraagd is. De Kreeft zegt hardop dat hij haar mist, in plaats van het te tonen door stil te worden. Twee kleine dingen. Ze redden meer relaties dan elk groot gebaar.

Intimiteit: eerst veiligheid, dan vuur

In bed zijn ze verschillend en dat hoeft geen probleem te zijn. De Boogschutter is speels, snel en zonder gêne. De Kreeft heeft tijd nodig, en veiligheid, en de zekerheid dat er morgen ook nog iemand naast hem ligt. Wie dat weet, kan het combineren: zij brengt de lichtheid, hij brengt de tederheid. Gaat het snel en onpersoonlijk, dan trekt de Kreeft zich terug, en dat merk je nog weken.

Hoe praten een Boogschutter en een Kreeft met elkaar?

Slecht, in het begin. Zij zegt alles, hij zegt weinig. Zij bedoelt niets kwaads met haar directheid, hij onthoudt elke zin. Een Boogschutter die zegt "die trui staat je niet" is het vergeten voor de deur dichtvalt. De Kreeft weet het over tien jaar nog, met datum en toon.

Wat werkt, is een vertaling. De Boogschutter leert dat bij een Kreeft de toon de boodschap is, en voegt één zin toe: "ik zeg het omdat ik om je geef." De Kreeft leert dat een Boogschutter niet raadt, en zegt letterlijk wat hij voelt, ook al voelt dat als zwakte. Het is geen zwakte. Het is de enige taal die zij verstaat.

Zijn Boogschutter en Kreeft goede vrienden?

Als vrienden werkt het makkelijker dan als geliefden, omdat de verwachtingen lager liggen. De Boogschutter is de vriendin die de Kreeft meesleept naar plekken waar hij nooit alleen zou gaan. De Kreeft is de vriend bij wie de Boogschutter altijd mag aanschuiven, ook onaangekondigd, ook na zes maanden stilte.

Het schuurt bij verjaardagen en feestdagen. Een Kreeft hecht aan tradities en aan wie er is. Een Boogschutter is er misschien niet, want er was iets te zien. Wie deze vriendschap wil houden, spreekt af welke dagen heilig zijn. Twee per jaar is genoeg. Op die twee dagen komt de Boogschutter, wat er ook te zien is.

Werk en geld: wie doet wat?

Op het werk zijn ze een sterker duo dan in de liefde. De Boogschutter brengt de visie, de klanten en het verhaal. De Kreeft brengt de zorg voor het team, het geheugen van de organisatie en het gevoel voor wat mensen nodig hebben. Een Boogschutter als leidinggevende met een Kreeft als rechterhand zie ik vaak slagen, op voorwaarde dat de Kreeft erkenning krijgt voor werk dat niemand ziet.

Geld is een ander verhaal. De Kreeft spaart, uit angst voor later en uit liefde voor het nest. De Boogschutter geeft uit, uit vertrouwen dat het goed komt en uit liefde voor het nu. Hij vindt haar roekeloos, zij vindt hem benauwd. De stellen die dit oplossen, hebben twee potjes: een gezamenlijk potje waar hij over waakt, en een reispotje waar zij over beslist. Zonder discussie, want de afspraak is de afspraak.

Welke ruzie komt altijd terug?

Die over thuis. Over hoe vaak ze weg is, hoe vaak hij wil dat ze blijft, en of dat liefde is of controle. De Boogschutter zegt op een gegeven moment iets dat te hard is: "je verstikt me." De Kreeft zegt niets meer. Hij klapt dicht, en die schaal gaat niet snel open.

Hoe het eindigt: niet met praten, want dat lukt niet zolang de schaal dicht is. Het eindigt als de Boogschutter iets doet in plaats van zegt. Thuisblijven op een avond dat ze weg kon. Zijn moeder bellen. Iets koken. De Kreeft leest daden, en na een dag of drie komt hij terug. Dan pas kan het gesprek. Boogschutters vinden dat traag. Het is ook traag. Het is wel de enige manier.

Wat maakt dat het blijft duren?

Ik ken stellen van Boogschutter en Kreeft die meer dan twintig jaar samen zijn, en ze hebben één ding gemeen: ze hebben allebei een stuk van de ander overgenomen. De Kreeft is gaan reizen. Niet ver, niet vaak, maar hij ging. De Boogschutter heeft een thuis gebouwd waar ze naar verlangt als ze weg is. Ze zijn allebei iets ruimer geworden dan hun teken.

Het tweede wat ik zie: een gedeeld project dat groter is dan hen beiden. Een kind, een huis in een ander land, een zaak. Iets waar het nest van de Kreeft en de horizon van de Boogschutter samenvallen. Zolang dat er is, hebben ze een reden om dezelfde kant op te kijken.

Eerst de zon, dan de rest

Alles hierboven gaat over twee zonnetekens, en dat is een eerste indruk, geen vonnis. Bij Boogschutter en Kreeft is de rest van de horoscoop zelfs doorslaggevend, omdat de zonnen zo ver uit elkaar liggen. Een Boogschutter met de Maan in Kreeft snapt haar partner zonder uitleg. Een Kreeft met Venus in Boogschutter houdt zelf van vrijheid en vindt de bezorgdheid van deze pagina overdreven.

Mars zegt hoe jullie vechten, Venus hoe jullie liefhebben, de Maan wat jullie nodig hebben. Die drie beslissen meer over dit koppel dan de zon. Bereken ze, allebei, en leg ze naast elkaar.

De vertrekhal van het begin? Ze is intussen terug uit Lima. Hij stond er weer, met de thermos. Dit keer keek ze om, voor ze door de poort ging. Dat is het hele verschil, en het is te leren.